Gösteri Kılavuzu

 Gösteri: Bu Geceki Takımyıldızlar

 Derinmavi Yıldızevi, size  gösteri yapılan günün gecesindeki gökyüzünü kapalı bir mekanda sunmaktadır. Yıldızevinin kubbesinde, havanın açık olduğu bir gecede gökyüzünde çıplak gözle görülebilen yıldızların tamamı gerçek parlaklıkları ve renkleriyle görülecektir.

Bu Geceki Takımyıldızlar, Derinmavi Yıldızevi’nin sunduğu temel yıldızevi programlarından biridir. Programın süresi yaklaşık kırk dakikadır. Bu kılavuz,  yakında katılacağınız yıldızevi gösterisine daha iyi hazırlayabilmeniz amacını gütmektedir. Programın ağırlığı aşağıdaki konulardadır:

 ·        Kutup Yıldızının gökyüzündeki konumu, bulunuşu ve özellikleri.

·        Buna bağlı olarak ana yönlerin bulunması.

·        Takımyıldızlar. Basit bir gökyüzü haritası (tarafımızdan sağlanacaktır), kullanılarak gökyüzündeki belli başlı takımyıldızların bulunması.

·        Yıldızların hareketleri, doğuş ve batışları. Hiç batmayan (kutup çevresi) takımyıldızları.

 Canlı olarak sunulacak olan programda yalnızca çıplak gözle görülebilen yıldızlar üzerinde durulacaktır. Sunumun etkileşimli olmasına özen gösterilecektir. Bu nedenle izleyicilere zaman zaman sorular yöneltilerek katılımın üst düzeyde olması sağlanacaktır. Sunum sırasında izleyicilerden gelen soruların yanıtlanması için de zaman ayrılacaktır.

 Sözcük Dağarcığı

 ·        Yıldız: Hemen hemen tümüyle hidrojenden oluşan ve çekirdek tepkimesi yoluyla enerji üreten dev gaz topu.

·        Takımyıldız: Gökyüzünde birbirine yakın gibi gözüken yıldızlardan oluşan ve insanlar tarafından çeşitli nesnelere benzetilen yıldızlar topluluğu. Takımyıldızı oluşturan yıldızlar arasında genellikle yakınlık vb. gibi bir bağlantı yoktur. Toplam takımyıldız sayısı 88 dir. Takımyıldızlar gökyüzündeki farklı bölgeleri adlandırmakta kullanılırlar.

 ·        Kutup Yıldızı: Dünyamızın kendi çevresinde dönme ekseni üzerinde bulunması nedeniyle gökyüzündeki konumu hiç değişmeyen yıldız. Türkçemizde Demirkazık olarak da bilinir.

·        Kutup çevresi takımyıldızları: Kuzey kutbuna yakın oldukları için ufkun altına hiç inmeyen (hiç batmayan) takımyıldızlar.

 ·        Ufuk (Çevren): Uzaklarda gökyüzü ile yeryüzünün (ya da gökyüzü ile denizin) birleşiyormuş gibi göründüğü büyük çember.

 ·        Zodyak takımyıldızları (burçlar): Yıl boyunca Güneş’in izler gibi göründüğü yol (ekliptik, tutulum) üzerinde bulunan takımyıldızlar. Sayıları 12+1 dir.

 Sorular ve Yanıtları

S1. Yıldızevi nedir?

Y1. İçinde yapay olarak gökyüzünün izlenebildiği karanlık bir ortam. Avrupa ülkeleri ve ABD’de sabit ve büyük yıldızevleri vardır.

S2. Kutup Yıldızı neden bu kadar ünlüdür?

Y2. Dünyamızın dönme ekseninin hemen üzerinde olduğu için gökyüzünde hiç yer değiştirmez. Çevresindeki diğer yıldızlara göre çok parlak değildir. Kuzey yönünü bulmak için kullanılır.

S3. Bütün yıldızlar beyaz renkli midir?

Y3. Hayır. Bazıları sarımsı, mavimsi ya da kırmızımsı olabilirler.

S4. Kayan yıldızlar normal yıldız mıdır?

Y4. Hayır. Atmosfere girerek yanan göktaşlarıdır. Meteor olarak da adlandırılırlar.

S5. Yıldızlar neden gökyüzünde doğudan batıya doğru hareket ederler?

Y5. Dünya kendi çevresinde batıdan doğuya döndüğü için.

S6. Yıldızlar neden göz kırpar?

Y6. Atmosferdeki hava moleküllerinin hareketi nedeniyle.

S7. Dünyamıza en yakın yıldız hangisidir?

Y7. Güneş. Güneş’ten sonra en yakın yıldız ise yaklaşık 4.3 ışık yılı uzaklığı ile Alfa Erboğa’dır (Alfa Centauri).

S8. Işık yılı nedir?

C8. Gökbilimcilerin kullandığı bir uzaklık birimidir. Işığın bir yılda katettiği uzaklığa ya da yaklaşık olarak 9 trilyon kilometreye eşittir.

S9. Samanyolu nenir?

Y9. İçinde bulunduğumuz gökada. Çıplak gözle gördüğümüz bütün yıldızlar Samanyolu gökadasındadır.

S10. Geceleyin gökyüzünde çıplak gözle kaç yıldız görebiliriz?

Y10. Normal bir göz açık bir gecede yaklaşık üç bin yıldız görür. Yıldızevinde görülen yıldızların sayısı da buna yakındır.